Een digitale gesprekspartner voor het echte dagelijkse leven
De afgelopen twee jaar hebben we gewerkt aan iets waarvan we vinden dat het ertoe doet, en nu zijn we eindelijk klaar om haar officieel te introduceren. Maak kennis met Zuster Annie.
Zuster Annie is een digitale gesprekspartner voor ouderen. Ze woont op een tablet, ze praat, ze luistert en ze helpt om een beetje structuur in de dag te brengen. We hebben haar samen met Buurtzorg Nederland ontwikkeld en ze wordt nu getest in echte huizen, met echte zorgprofessionals en hun cliënten. Als de pilot uitpakt zoals we hopen, wordt ze dit najaar gelanceerd.
Ze is vooral waardevol voor mensen in de vroege stadia van dementie. Dat is het moment waarop de kleine dingen als eerste uit het oog beginnen te raken: of de pillen zijn ingenomen, welke dag het is, of er vanmiddag iemand langskomt. Zuster Annie brengt structuur in de dag, helpt bij het onthouden van die kleine dingen en biedt gezelschap op de rustige momenten. Ze is samen met Buurtzorg ontwikkeld om in de dagelijkse zorgpraktijk te passen en ondersteunt zowel de oudere als het zorgteam om hem of haar heen bij een dagelijkse routine die voor iedereen prettig en werkbaar blijft.
De vraag waarmee we begonnen
Het begon met iets eenvoudigs. Wat als technologie mensen zou kunnen helpen om langer zelfstandig te blijven, en tegelijkertijd het werk van zorgverleners een beetje zou verlichten?
Beide aspecten zijn even belangrijk. Er is veel technologie gericht op problemen die niet echt opgelost hoeven te worden, en er zijn tal van hulpmiddelen die een proces op papier verbeteren, maar tegelijkertijd weer een nieuwe taak toevoegen aan de takenlijst van een zorgverlener. We wilden iets dat daadwerkelijk nuttig was voor beide kanten van de zorg.
Dus begonnen we met het stellen van vragen. Hoe ziet een ochtend eruit? Wanneer voelt iemand zich het meest eenzaam? Waar zou een zorgverlener graag tijd voor hebben, maar komt er nooit aan toe?
Wie Zuster Annie wel en niet is
Zuster Annie is er om een gesprek te voeren. Ze spreekt langzaam, verstaanbaar Nederlands en is gebruiksvriendelijk: je praat gewoon met haar, je hoeft geen menu’s te leren en geen knoppen te zoeken. In de praktijk komt dat neer op een paar dingen:
- Ze praat en ze luistert: Annie stelt vragen, let goed op de antwoorden en leert de persoon met wie ze praat elke keer een beetje beter kennen.
- Ze onthoudt dingen: namen, hobby’s, wat er deze week op het programma staat. Daardoor blijft het gesprek persoonlijk en hoeft ze niet elke ochtend weer helemaal opnieuw te beginnen.
- Ze geeft dingen door: als Annie merkt dat er iets niet klopt, stuurt ze een bericht naar het zorgteam of naar de familie.
- Herinneringen en belmomenten: je kunt instellen wanneer Annie belt en waarvoor. Ze belt op het juiste moment, begint met een praatje en komt dan rustig ter zake.
- Een fotolijst tussendoor: als ze niet aan het praten is, wordt de tablet een digitale fotolijst, met je eigen foto’s of de standaardcollectie.
- Aanpasbaar aan de persoon: haar gedrag kan worden afgestemd op wat iemand thuis daadwerkelijk nodig heeft; eenvoudig via het dashboard.
Dat laatste punt is belangrijker dan het klinkt. Niemands dag is hetzelfde als die van iemand anders, en een herinnering die de ene persoon helpt, is voor de ander juist vervelend.
Hoewel ze er is om te praten en een gesprek te voeren, is ze niet bedoeld als vervanging voor een mens. We hebben eerder geschreven over waar we de grens trekken met AI, en dit project is de duidelijkste uiting van die grens die we tot nu toe hebben moeten trekken. Zuster Annie stelt geen diagnoses. Ze neemt geen beslissingen. Als ze iets doorgeeft, brengt ze het onder de aandacht van een zorgverlener, zonder er een oordeel over te vellen: wat het betekent, is aan het zorgteam om te bepalen. Ze staat niet tussen een cliënt en zijn of haar zorgteam in. Ze is er niet om het aantal bezoeken te verminderen, en als ze ooit het gevoel zou krijgen dat ze een vervanging is voor de verpleegkundige aan de deur, dan hebben we het verkeerde systeem gebouwd.
De waarde die zij biedt, zit in de uren daartussenin. De rustige middag. Het moment waarop je je niet helemaal kunt herinneren of je de pillen hebt ingenomen. De wens om iemand over je dag te vertellen, op een moment dat er niemand op het programma staat om langs te komen.
Samen met Buurtzorg bouwen, niet voor hen
Buurtzorg is vanaf het begin onze partner geweest, en dat heeft het werk meer bepaald dan welke technische beslissing dan ook die we hebben genomen.
De teams van Buurtzorg zijn zelforganiserend en staan dicht bij hun cliënten, wat betekent dat de mensen die weten wat echt zou helpen, dezelfde mensen zijn die er zelf gebruik van zouden moeten maken. Hun betrokkenheid was van onschatbare waarde, want een goed idee in de studio is niet altijd wat iemand thuis daadwerkelijk nodig heeft. Zorgprofessionals vertelden ons welke herinneringen welkom waren en welke misplaatst overkwamen, en waar een vriendelijke stem goed overkomt en waar dat juist niet het geval is.
Het onopvallende maar essentiële deel
Een groot deel van de afgelopen twee jaar is besteed aan zaken die niemand ooit te zien zal krijgen, en wij vinden dat het de moeite waard is om dit te vermelden.
Zorggegevens behoren tot de meest gevoelige gegevens die er zijn. Alles aan Zuster Annie is zo opgezet dat het voldoet aan de Europese privacynormen en de eisen van de Nederlandse zorgsector, waarbij de zorgorganisatie de zeggenschap over de gegevens behoudt en Studio Vrij deze uitsluitend namens hen verwerkt. De infrastructuur draait in Europa. De keuzes over wat er wordt opgeslagen, hoe lang en wie het mag inzien, zijn bewust gemaakt en gedocumenteerd, en niet zomaar aangenomen.
Daarnaast is er het zeer fysieke werk: een aantal tablets klaarmaken, ze naar de juiste adressen brengen, ervoor zorgen dat ze opgeladen en gebruiksklaar aankomen, en iemand begeleiden bij zijn of haar eerste gesprek via een videogesprek. Dit alles is niet te zien in een demo, maar vormt wel een essentiële bouwsteen van het eindresultaat.
Proefproject en vooruitzichten
Op dit moment zijn de tablets in handen van zorgverleners en hun oudere cliënten. Dit is een belangrijke mijlpaal, omdat het bepalend is voor hoe de lancering eruit zal zien: een test in de enige omgeving die de waarheid laat zien. Alles wat we hier leren, wordt verwerkt in de versie die in het najaar live gaat.
We kijken wat nuttig aanvoelt en wat niet. Waar de toon van Zuster Annie klopt en waar niet. Welke herinneringen helpen en welke worden genegeerd. Of mensen bij haar terugkomen als de nieuwigheid eraf is, dat is de vraag die er het meest toe doet en waar het langst over duurt om een antwoord op te vinden. We verwachten best dat we het op sommige punten bij het verkeerde eind hebben. Dat is juist het punt van iets op de markt brengen voordat je het helemaal zeker weet.
Zou Zuster Annie nuttig kunnen zijn voor jou, of voor iemand die je kent? Schrijf je in voor de wachtlijst en we laten je weten wanneer ze gelanceerd wordt.
